दिप्रुङको भण्डारेघाटबाट पशुहरुमा खोरेत संक्रमण फैलिदै, सचेत रहन प्राबिधिक टोलीको अनुरोध।

खोटाङ। दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिकाको  वडा नम्बर -४ बतासे स्थित भन्डारेघाटमा पशुहरुमा देखिने संक्रमित खोरेत रोग देखा परेको छ। दुई दिन अगाडि खोरेत रोगको लक्षण देखिएपछि गाउँपालिका भित्र कार्यरत सम्पुर्ण पशु स्वास्थ्य प्राविधिक टिमले स्थलगत अनुगमन गरि लक्षणको आधारमा खोरेत नै पुष्टि  गरेको हो। 

 खोरेत पुष्टि भएपछी पशु प्राबिधिक मार्फत किशानको घर घरमै पुगेर संक्रमित पशुहरुको उपचारसंगै थप संक्रमण फैलिन नदिन सचेतताका साथ पशु प्राबिधिकहरुले पशु स्वास्थ्य सेवा दिइरहेको कृषि शाखा प्रमुख एल्बी मगरले जानकारी दिए। 

खोरेत रोगको लक्षण देखिन साथ तत्काल उपचार तथा नियन्त्रणमा लाग्न कृषि शाखालाई निर्देशन दिइएको र आबश्यक औसधि उपचारको प्रबन्ध मिलाई खोरेत नियन्त्रण गरिने गाउँपालिका अध्यक्ष लोकेन्द्र राईले बताए।

खोरेत रोग भनेको सीमाविहीन रोग हो । खोरेत रोग गाई, भैँसी, बङ्गुर लगायत अन्य खुरफट्टा जनावरहरुमा लाग्ने गर्छ । त्यसै गरी अति छिटो पिकोर्ना जातीको विषाणुबाट सर्ने सरुवा रोग पनि हो । यो रोगबाट संक्रमण हुन सक्ने जनावरहरूको समूहमा रोगले असर गर्ने प्रतिशत झन्डै १०० हुन सक्दछ । जमिनमा ६० किलो मिटरसम्म टाढा फैलन सक्छ भने समुन्द्री क्षेत्रमा ३ सय किलो लिटर टाढासम्म प्रति घण्टा फैलन्छ । स्थानीय वयस्क गाई , भैसीहरुमा खोरेत रोग देखा परेतापनि यो रोगको कारण मृत्यु कमै हुने गर्दछ भने बाच्छाबाच्छी, पाडा पाडी र बंगुरका पाठापाठीहरु खोरेत रोग लागि अत्यधिक संख्यामा मर्ने गर्दछन् । १० देखि १५ प्रतिशत बाछा, बाछी, पाडा पाडीको मृत्यु हुने सम्भावना हुन्छ भने ठुला पशुहरूको मृत्यु हुने सम्भावना १ देखि ५ प्रतिशतसम्म रहेको छ । यसको अर्को मुख्य असर भने दूध उत्पादन घट्छ । 

खोरेत रोगको लक्षण : शुरुमा पशुले राम्ररी नखाने, मुख तथा गिजामा पानी फोका आउने र पछि फुटेर घाउ बन्ने, राल काढ्ने,  जिब्रोमा घाउ बन्ने, झोक्राउने  नउग्राउने, धेरै ज्वरो आउँछ, खुरको कापमा घाउ हुन्छ र पशुले लङ्गडाउँछ,  कल्चौँडामा फोका उठ्ने र पछि थुनेलो हुन, दुधालु गाई, भैँसीको दूध उत्पादन घट्ने, ब्याउने पशुहरू तुहिन सक्ने र साना बाच्छाबाच्छी, पाडा पाडी र पाठापाठीहरु मर्न सक्दछन् 

खोरेत रोग सर्ने तरिका : रोगी पशुसित लसपस भएमा, रोगी पशुको र्यालले दुषित बनाएको दानापानी खाएमा, रोगी पशुले फोहोर बनाएको भांडाकुंडामा दानापानी  खाएमा, रोगी पशुलाई राखेको खोरमा राखेमा, रोगी  जनावरको मासु ,कांचो दूध र खोरेत विषाणुले दुषित सामान, गाडी आदिको माध्यमबाट, कुनै मानिस रोगी जनावरको सम्पर्कमा रहेको अवस्थामा निजको श्वास नलीभित्र २४ घण्टा खोरेत विषाणु बाच्न सक्छ र रोग सार्न सक्छ ।

खोरेत रोग लागे कसरी उपचार : मुखको घाउमा फिटकिरी पानीले सफा गर्ने, खुट्टाको घाउमा पोटास पानी वा डिटोल वा निलो वा १० प्रतिशत कपर सल्फेटको झोलले किरा परेको घाउ सफा गर्ने र कुनै मलम औषधि लगाउने, Broad spectrum antibiotics प्रयोग गर्ने,  सुख्खा ठाउंमा राखि उपचार गर्ने,  प्राविधिकको सहयोग लिनु राम्रो हुन्छ ।

खोरेत रोग कसरी रोकथाम : रोग लागेको पशुको ओसारपसार नगर्ने ,रोग वरिपरि रहेका स्वास्थ्य पशुहरुलाई खोप लगाउने, गोठलाई सफा गरि राख्ने र पशुलाई सकेसम्म बंधुवा गरि पाल्ने, रोगी पशुलाई बेग्लै राख्ने र रोगी पशुले दुषित बनाएको दानापानी आदिलाई गाडि दिने, रोगबाट मरेकोलाई पनि गहिरो गरि खाल्डोमा पुर्नु पर्दछ, निरोगी पशुलाई ६/६ महिनामा खोरेत रोगकोे एफ.एम.डी. भ्याक्सीन लगाउनु पर्दछ, रोग फैलिएको शंका लागेमा नजिकको स्वास्थ्य सेवा प्राबिधिकसंग सम्पर्क गर्नुपर्दछ।